Wystawa fotograficzna „Na Bobrku” Kamila Waniasa, studenta I roku fotografii i multimediów Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi, koncentruje się na ostatniej fazie funkcjonowania Kopalni Węgla Kamiennego „Bobrek” jako czynnego zakładu wydobywczego.

Prezentowane fotografie dokumentują moment graniczny, czas pomiędzy aktywnym użytkowaniem przestrzeni przemysłowej a procesem jej wygaszania i likwidacji, ujawniając związane z nim przemiany infrastrukturalne, społeczne i symboliczne.

Projekt wpisuje się w nurt współczesnej fotografii dokumentalnej badającej kondycję przestrzeni przemysłowych oraz relacje pomiędzy pracą, miejscem i tożsamością. Autor rejestruje architekturę kopalni, urządzenia techniczne oraz podziemne korytarze, traktując je jako materialne świadectwa kończącego się modelu produkcji. Równolegle istotnym elementem cyklu są portrety pracowników ukazanych w środowisku pracy, w bezpośrednim kontakcie z przestrzenią, którą współtworzą i która przez dekady organizowała ich codzienność.

Szczególne znaczenie w narracji wystawy mają udokumentowane wydarzenia: obchody ostatniego święta Barbórki oraz ceremonia wydobycia ostatniej tony węgla. Te momenty domykają proces eksploatacji nie tylko w sensie technologicznym, lecz także społecznym i kulturowym, wyznaczając kres określonego porządku pracy i życia zbiorowego.

Integralną częścią ekspozycji jest materiał filmowy zrealizowany w podziemnej części kopalni. Surowa, bezpośrednia forma zapisu wideo kontrastuje z bardziej zdyscyplinowaną strukturą fotograficznego cyklu, wprowadzając różnicę w sposobach rejestracji przestrzeni i doświadczenia pracy. Zestawienie tych dwóch mediów podkreśla wielowymiarowość dokumentowanej rzeczywistości oraz napięcie pomiędzy obserwacją a uczestnictwem.

„Na Bobrku” można interpretować jako wizualny zapis momentu przejścia, dokument czasu, w którym przestrzeń przemysłowa traci swoją pierwotną funkcję, lecz wciąż pozostaje nośnikiem pamięci, doświadczeń i relacji społecznych. Projekt stanowi próbę zachowania śladów świata, który właśnie odchodzi, zanim zostanie on nieodwracalnie przekształcony.

Kurator wystawy: Paweł Giza
Autor identyfikacji wizualnej wystawy: Kamil Wanias

NA BOBRKU. Kamil Wanias
Galeria Sprężarkownia
Zabytkowa Kopalnia Ignacy w Rybniku
ul. Mościckiego 3, Rybnik

Wernisaż wystawy: 14.02.2026 r., godz. 17.00 
Czas trwania wystawy: 14.02–28.02.2026 r.