Są wydawnictwa jubileuszowe, które zamykają historię w datach, ale są i takie, które przypominają raczej rozmowę o miejscu dobrze wszystkim znanym. Książka „Szkoła na wzgórzu” pod redakcją Bogusława Deptuły to zbiór znakomitych tekstów różnych autorów, który ukazał się właśnie nakładem Wydawnictwa ASP z okazji 80-lecia uczelni. Historyczne opracowania sąsiadują tu z wywiadami i osobistymi szkicami.

Esej Jerzego Jarniewicza, od którego tytuł wzięła cała publikacja, to niezwykle osobisty tekst oparty na doświadczeniach autora związanych z uczelnią, a w szerszej perspektywie, jej wkomponowaniu w łódzki pejzaż – topografię miasta i środowisko artystyczne.

Aleksandra Sumorok wraca do burzliwych początków PWSSP – czasów, kiedy uczelnia dopiero się kształtowała, pełnych chaosu i ścierających się wizji. Autorka w obszernym artykule portretuje skomplikowany proces „wymyślania uczelni od nowa”. 

W książce nie brakuje rozdziałów odkrywających mniej oczywiste wątki z historii łódzkiej ASP. Jest i patron uczelni Władysław Strzemiński – ale nie pomnikowy. Iwona Luba snuje opowieść o człowieku z krwi i kości, prowadząc czytelnika od petersburskiej szkoły wojskowej do początków legendy łódzkiej uczelni. Towarzyszce jego życia, Katarzynie Kobro, czyli wielkiej nieobecnej polskiej sztuki tamtych czasów, Małgorzata Czyńska poświęca krótki tekst, który z powodzeniem może posłużyć jako wstęp do lektury znakomitej biografii jej autorstwa „Kobro. Skok w przestrzeń”. 

Drugi z tekstów Małgorzaty Czyńskiej przypomina, że w Łodzi postawiono na śmiały eksperyment – próbę połączenia awangardy ze sztuką użytkową. Kto nadał tej wizji realny kształt i jak wpłynęło to na dzisiejszy charakter uczelni? Ten rozdział daje możliwość prześledzenia drogi tej odważnej idei, która określiła tożsamość łódzkiej ASP.

W „Szkole na wzgórzu” znajdziemy też zapisy dwóch wywiadów przeprowadzonych przez Bogusława Deptułę, które pozwalają spojrzeć na historię uczelni z bardziej osobistej perspektywy jego rozmówców. Jeden z nich, Jarosław Suchan, mówi o Strzemińskim jako o „pragmatycznym utopiście”, drugi – prof. Andrzej Gieraga – odnosi się do obecności Akademii w przestrzeni miasta i znaczenia prowadzonej przez niego legendarnej Galerii 261.

Publikacja powstała z inicjatywy Rektora ASP w Łodzi – dr. hab. Przemysława Wachowskiego, prof. uczelni. Autorem projektu graficznego jest prof. Krzysztof Tyczkowski, a okładkę zaprojektowali dr Maciej Bohdanowicz i Martyna Wojdat. Za stronę edytorską publikacji odpowiadały Karolina Kozera i Agata Mendrychowska.

„Szkoły na wzgórzu” nie trzeba czytać w sposób ciągły, od deski do deski. Można ją otworzyć w dowolnym miejscu i dać się poprowadzić narracji kolejnego autora. Każdy rozdział jest subiektywną próbą przybliżenia historii łódzkiej ASP. W efekcie nie powstaje jedna, zamknięta opowieść, lecz wielowymiarowy portret uczelni, który pozostawia czytelnikowi dużą swobodę i przestrzeń dla własnych interpretacji.